Ισραηλιτική Κοινότητα Ρόδου

Από τον Elie Hasson

Εγκαίνια ενός μνημείου στη μνήμη των εβραίων μαρτύρων της Ρόδου και της Κω.

Ένα σημαντικό γεγονός για τον εβραϊκό κόσμο και ιδιαίτερα για τους Σεφαραδίτες έγινε στις 23 Ιουνίου 2002 στη Ρόδο.

Η Κα Μπέλλα Ρέστη γεννημένη Ανζελ, Πρόεδρος της κοινότητας, ασχολήθηκε μήνες για την δημιουργία του μνημείου αφιερωμένο στη μνήμη των μαρτύρων της Ρόδου και της Κω που εκτοπίστηκαν στις 23 Ιουλίου 1944 στο Auschwitz.
Το μνημείο βρίσκεται στη Τζουδέρια (εβραϊκή γειτονιά) όπου κάθε πέτρα λέει την ιστορία της, την ιστορία μας.

Ήμασταν περίπου 160 άτομα σχεδόν από παντού ήρθανε για να τιμήσουμε αυτό το γεγονός. Ήταν επίσης παρόντες μερικοί επιζώντες : μεταξύ τους ο Samico Modiano, ο οποίος έκανε την Bar Mitzvah του στο Auschwitz, Jackito Hasson, Sarah Alhadeff, Sarah Jerusalmi, και άλλοι. Η συγκίνησή μας ήταν μεγάλη.

Πολλές διαδηλώσεις οργανώθηκαν. Καταρχήν, μια συναυλία στο μεσαιωνικό θέατρο, στην συνεχεία τα εγκαίνια μιας έκθεσης που οργανώθηκε από το εβραϊκό μουσείο Αθηνών στο μουσείο Ρόδου με φωτογραφικό και ιστορικό υλικό σχετικά με την εβραϊκή παρουσία στο νησί για περισσότερο από 2000 έτη.

Ο Χαίμ Ισχακής, κάντορ από την Αθήνα ψάλτης, μας συνόδευσε στο νεκροταφείο για να προσευχηθούμε στους τάφους των αγαπημένων μας. Παρασκευή βράδυ, βρεθήκαμε στη συναγωγή Shalom για τη λειτουργία του Kabbalat Shabbat. Η συναγωγή ήταν γεμάτη και η λειτουργία ήταν πολύ συγκινητική, αρχίσαμε να τραγουδάμε όλοι μαζί τα ίδια τραγούδια που οι γονείς μας, παππούδες και γιαγιάδες, και προγονοί τραγουδούσαν σε αυτήν την ίδια τη συναγωγή για γενιές από το 16ο αιώνα.

Λυπήθηκα πολύ για την απουσία του ραβίνου μας Μωύς Lévy, λόγω ασθένειας. Γεννημένος στη Ρόδο, οπού έκανε και τις ραβινικές σπουδές του. Οι όμορφες μελωδίες που τραγουδήσαμε εκείνο το βράδυ τις χρωστάμε στην ακούραστη αφοσίωσή του στο να μεταβιβάσει τις γνώσεις του στους νέους. Μετά την πρωινή λειτουργία του Σαββάτου, πήγαμε όλοι στο εστιατόριο “Χατζηκέλης” στους κήπους του μακαρίτη Solomon Alhadeff. Η Κα Renée Angel είχε φέρει, από το Cape Town, 120 κιλά γλυκά που είχαν ετοιμάσει οι κυρίες της ροδίτικης κοινότητας του Sea Point. Ένα μεγάλο μπράβο! και “manos benditshas”.

Την Κυριακή πρωί έγιναν τα εγκαίνια του μνημείου. Ο δήμαρχος της Ρόδου έβγαλε την ελληνική σημαία που κάλυπτε αυτήν την στήλη από μαύρο γρανίτη που περιβάλλεται από ένα συρματόπλεγμα, σύμβολο των στρατόπεδων συγκέντρωσης. Έχει έξι έδρες που αντιπροσωπεύουν τους 6 εκατομμύρια Εβραίους που εκτοπίστηκαν και στάλθηκαν στους θαλάμους αερίων από τους Γερμανούς. Μια επιγραφή, που υπενθυμίζει την τραγωδία είναι χαραγμένη εκεί σε έξι γλώσσες: ελληνικά, γαλλικά, εβραϊκά, αγγλικά, ιταλικά και λαντίνο (εβραίο-ισπανικά).
Ευχαριστούμε την Κα Bella για την τέλεια οργάνωση, ένα τέτοιο μουσικό χώρισμα, χωρίς λάθος νότα και τον Κο Kol Hakavod για την θέληση να καταφέρει με οποιοδήποτε κόστος να δημιουργήσει αυτό το σύμβολο που θα θυμίζει στους τουρίστες και τις επόμενες γενιές ότι στη Ρόδο ζούσε κάποτε μια όμορφη εβραϊκή κοινότητα γεμάτη ζωή και χαρά.

Μέσα σε 5 μέρες, βάνδαλοι κατέστρεψαν αυτό το μνημείο. Το συρματόπλεγμα κόπηκε και διάφορα γράμματα αφαιρέθηκαν.